การเพาะขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma harzianum) ชนิดสด: ปราบโรครากเน่าโคนเน่า
เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma harzianum) เป็นเชื้อราปฏิปักษ์ที่มีความสามารถในการเข้าทำลายและแก่งแย่งอาหารกับเชื้อราก่อโรคพืช เช่น ไฟทอปโธรา, พิเทียม, ไรซอกโทเนีย และฟิวซาเรียม
1. อุปกรณ์ในการเพาะเชื้อสด
- ข้าวสาร (ข้าวเจ้าหรือข้าวเหนียว): 3 ส่วน ต่อน้ำ 2 ส่วน (หุงให้สุกแบบเมล็ดแข็งเล็กน้อย ไม่แฉะ)
- หัวเชื้อผงไตรโคเดอร์มาบริสุทธิ์
- ถุงพลาสติกทนร้อน (ถุงร้อนใส): ขนาด 6x9 นิ้ว
- เข็มเย็บผ้าและแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ
2. ขั้นตอนการหุงข้าวและหยอดเชื้อ
- หุงข้าวให้สุก เมื่อข้าวสุกให้ตักใส่ถุงร้อนขณะยังร้อน ถุงละประมาณ 250 กรัม (2 ทัพพี)
- พับปากถุงลงด้านล่าง ทิ้งไว้ให้ข้าวอุ่นตัวลงจนเกือบเย็น (ห้ามหยอดเชื้อขณะข้าวร้อนเพราะเชื้อจะตาย)
- ใช้ปลายช้อนชาตักหัวเชื้อไตรโคเดอร์มาประมาณปลายก้อย เหยาะลงบนผิวข้าวในถุง
- พับปากถุงแล้วเขย่าเบาๆ ให้สปอร์เชื้อกระจายตัวคลุกเคล้ากับเมล็ดข้าว
- ดึงปากถุงให้พองลม ใช้เข็มลนไฟฆ่าเชื้อแทงรูระบายอากาศรอบปากถุง 15-20 รู
3. การบ่มเชื้อรา
- วางถุงเชื้อในที่ร่ม มีแสงสว่างรำไร อากาศถ่ายเทดี (ห้ามโดนแดดโดยตรง)
- วันที่ 2: จะเริ่มเห็นเส้นใยสีขาวฟูขึ้นปกคลุมเมล็ดข้าว ให้ขยำถุงเบาๆ เพื่อให้เส้นใยแตกตัว
- วันที่ 4-7: เส้นใยสีขาวจะเปลี่ยนเป็น สีเขียวมรกตเข้ม ซึ่งเป็นสีของสปอร์ที่พร้อมใช้งาน
4. วิธีการนำไปใช้
- นำเชื้อสด 1 กิโลกรัม ขยำล้างในน้ำสะอาด 20 ลิตร กรองเอาแต่น้ำสปอร์สีเขียว
- นำไปผสมน้ำเพิ่มเป็น 100-200 ลิตร ฉีดพ่นทางใบ ลำต้น และราดโคนต้น
- ควรฉีดพ่นในช่วงเวลาเย็นหลัง 16.00 น. เพื่อหลีกเลี่ยงรังสี UV จากแสงแดด