การประยุกต์ใช้ภาพถ่ายดาวเทียมและดัชนี NDVI: ตรวจสุขภาพพืชในแปลงใหญ่ผ่านหน้าจอมือถือ
เทคโนโลยีการสำรวจระยะไกล (Remote Sensing) ด้วยดาวเทียมสำรวจโลก ช่วยให้เกษตรกรสามารถตรวจสอบสุขภาพของพืชผลในแปลงขนาดหลายร้อยไร่ได้แบบเรียลไทม์โดยไม่ต้องเดินสำรวจทุกตารางเมตร
1. ดัชนีพืชพรรณ NDVI คืออะไร?
NDVI (Normalized Difference Vegetation Index) คือค่าดัชนีที่คำนวณจากความแตกต่างระหว่างการสะท้อนคลื่นแสงสีแดง (Red) ที่คลอโรฟิลล์ของพืชดูดกลืนไว้ กับคลื่นแสงอินฟราเรดย่านใกล้ (Near-Infrared: NIR) ที่โครงสร้างเซลล์พืชที่แข็งแรงจะสะท้อนออกมามาก
$$\text{NDVI} = \frac{\text{NIR} - \text{Red}}{\text{NIR} + \text{Red}}$$
2. การอ่านค่าและแถบสี NDVI
- ค่า 0.6 ถึง 0.9 (สีเขียวเข้ม): พืชสมบูรณ์มาก มีคลอโรฟิลล์หนาแน่น ใบเขียวจัด
- ค่า 0.3 ถึง 0.5 (สีเหลือง/เขียวอ่อน): พืชเริ่มชะงักการเติบโต ขาดปุ๋ยไนโตรเจน หรือเริ่มขาดน้ำ
- ค่า 0.0 ถึง 0.2 (สีส้ม/แดง): พืชแคระแกร็น ใบร่วง ดินเปลือย หรือมีโรคแมลงเข้าทำลาย
- ค่าติดลบ (สีน้ำเงิน): แหล่งน้ำ ผิวน้ำท่วมขัง หรือก้อนเมฆ
3. แพลตฟอร์มและแอปพลิเคชันที่เกษตรกรเข้าถึงได้ฟรี
- Sentinel Hub EO Browser / Copernicus Browser: ดูข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2 ทุกๆ 5 วัน ความละเอียด 10 เมตรต่อพิกเซล
- แอป OneSoil / Climate FieldView: ปักหมุดแปลงเกษตรบนแผนที่และแจ้งเตือนความเปลี่ยนแปลงของค่า NDVI ทุกสัปดาห์
- ช่วยให้เกษตรกรสามารถ "เข้าตรวจและแก้ไขได้ตรงจุด" ทันทีที่พบหย่อมสีแดงในแปลง ประหยัดเวลาและค่าปุ๋ยได้อย่างมหาศาล
